1393/8/12 دوشنبه
اخبار - دستگاه ها

دکتر سید مصطفی رضوی رئیس مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت امور اقتصاد و دارایی:
نظام اداری الکترونیک یک ضرورت است نه یک انتخاب

دکتر سید مصطفی رضوی رئیس مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت امور اقتصاد و دارایی در مصاحبه با سایت دولت دانا گفت: عدم توانایی در استفاده از ابزارهای الکترونیکی، نظام الکترونیکی را به ابزاری لوکس تبدیل خواهد کرد. دولت الکترونیکی به معنای اطلاع رسانی و خدمات رسانی به موقع، دقیق و کارا در 24 ساعت شبانه روز، 7 روز هفته و تمامی روزهای سال از طریق وسایل ارتباطی گوناگون مانند تلفن و اینترنت است.
دولت دانا- دکتر سید مصطفی رضوی رئیس مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت امور اقتصاد و دارایی در مصاحبه با سایت دولت دانا گفت: عدم توانایی در استفاده از ابزارهای الکترونیکی، نظام الکترونیکی را به ابزاری لوکس تبدیل خواهد کرد. دولت الکترونیکی به معنای اطلاع رسانی و خدمات رسانی به موقع، دقیق و کارا در 24 ساعت شبانه روز، 7 روز هفته و تمامی روزهای سال از طریق وسایل ارتباطی گوناگون مانند تلفن و اینترنت است. دولت الکترونیکی باید کمک رسان و اهرمی برای ارتقای سطح خدمات باشد که برای این منظور باید راهکارهایی چون ساده سازی نحوه ارایه خدمات به مشتریان و تسهیل دسترسی به آنها، بهبود کارایی و اثربخشی دولت از طریق حذف لایه ها و سطوح مدیریتی، تسهیل دسترسی مشتریان به اطلاعات از این طریق که مشتری مداری جایگزین بوروکراسی اداری شود، بهبود وضعیت پاسخگویی به مشتریان و تضمین پاسخگویی در خصوص نیازهای آنها و ساده سازی فرآیندهای کسب و کار مؤسسات، کاهش هزینه ها از طریق یکپارچه سازی و حذف سیستم های زاید را در دستور کار خود قرار دهد.
دولت الکترونیک زمینه ساز هوشمندسازی سازمان ها است که در این راستا وزارتخانه های مختلف اقدامات مهمی را اجرایی کردند که یکی از این نهادها که گام هایی در زمینه اجرایی کردن نظام الکترونیکی برداشته است، وزارت اقتصاد و دارایی است. دکتر سید مصطفی رضوی رئیس مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت اقتصاد، خزانه داری الکترونیکی، تبادل داده ها و اطلاعات و مکاتبات و توانمند سازی نیروی انسانی را از اقدامات این وزارتخانه در حوزه اجرایی کردن نظام اداری الکترونیکی ذکر کرد و در عین حال یادآور شد که اگر نیروی انسانی قادر به استفاده از ابزارهای الکترونیکی نباشد، توسعه نظام اداری الکترونیک و فناوری اطلاعات در دستگاه ها تبدیل به ابزاری لوکس خواهد شد.
در ادامه مصاحبه دکتر رضوی آورده شده است که با هم می خوانیم:
دولت دانا- به نظر شما نظام اداری الکترونیکی تا چه اندازه می تواند در ارائه خدمات به جامعه مفید باشد؟ نظام اداری الکترونیک با توجه به شرایط دنیا یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است؛ شرایط به سمتی پیش می رود که به اجبار ناچار هستیم ارائه خدمات الکترونیک را داشته باشیم. در کشور آنچه تا کنون در این زمینه رخ داده است از آنچه که انتظار من بوده بیشتر است اگر چه با دنیا فاصله داریم. در برخی جاها نیاز است یک نسل بگذرد تا فرهنگ نظام اداری الکترونیکی نهادینه شود که در نهایت اتفاق خواهد افتاد.

دولت دانا- از نظر شما وزارت اقتصاد چه میزان آمادگی برای توسعه خدمات و نظام الکترونیکی دارد؟ از آنجایی که ساختار وزارت اقتصاد یک ساختار قدیمی دارد از این رو یک فرهنگ با ثبات از گذشته در آن متداول است که این فرهنگ انعطاف وزارتخانه را برای دریافت خدمات الکترونیک و یا ارائه خدمات الکترونیک «کند» می کند ولی با توجه به مطالبات و انتظارات جامعه لازم است نظام اداری الکترونیکی در وزارت اقتصاد توسعه یابد. اولین قانون تأسیس وزارتخانه مدرن مربوط در سال 1285 بوده است و وزارت اقتصاد به عنوان مادر بسیاری از وزارتخانه ها و سازمان ها باید به این سمت حرکت می کرد. از سوی دیگر توسعه IT نیازمند تحول فرهنگی است و این امر در وزارت اقتصاد به سادگی انجام نمیشود. توسعه فناوری اطلاعات در این وزارتخانه بسیار مهم است و باید شکل بگیرد؛ چرا که بسیاری از مخاطبین و ذی نفعان از وزارت اقتصاد انتظار این خدمات را دارند و از سوی دیگر پیچیدگی مسائل در جامعه سبب می شود بسیاری از تصمیم گیری ها بدون استفاده از تکنولوژی اطلاعات مقدور نباشد. از این رو سیاستگذاران در حوزه اقتصاد ناچار هستند از این تکنولوژی استفاده کنند. این امر همه حوزه های مربوط به وزارت اقتصاد و سازمان های تابعه همانند سازمان امور مالیاتی و گمرک را تحت تأثیر قرار داده است.

دولت دانا- در حال حاضر چه برنامه هایی برای توسعه یک سازمان هوشمند در نظر گرفته شده است؟ مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت اقتصاد در تلاش است تا با کمک سایر بخش های وزارتخانه در جهت هوشمندسازی اقدامات مربوط گامهایی را بردارد. با بررسیهای انجام شده در واحدهای تابعه این وزارتخانه چون گمرک، مالیات، سازمان اوراق بهادار و بورس فاصله زیادی تا وضعیت مطلوب داریم و امیدواریم در چند قالب این کار را انجام دهیم که یکی از آنها سند راهبردی برای وزارت اقتصاد است که در این سند تنظیم شده است. علاوه بر آن یکسری مأمویت ها برای وزارتخانه تعریف شده است و در چارچوب این مأموریت ها یکسری برنامه های بلند مدت و عملیاتی تهیه شده است و در این میان نقش ما دیدبانی فعالیت های واحدهای مختلف است. مرکز نوسازی و تحول اداری بنا دارد که از طریق پایش اجرای برنامه بتواند سیر تحول را در وزارتخانه دنبال کند. برنامه تحول وزارت اقتصاد به تأیید وزیر و شورای معاونین وزارتخانه رسیده است و امیدواریم زمینه ای برای انتظام امور باشد.

دولت دانا- لطفاً توضیحاتی درباره جزئیات این برنامه بفرمائید؟ در گام نخست اقدام به تعریف مجموعه پروژه های حوزه فناوری اطلاعات در قالب تدوین سند راهبردی بر اساس انتظارات و نیازهای واحدهای تابعه این وزارتخانه شد. در این سند موضوعاتی چون رسیدن به اهداف و الزامات حوزه فناوری اطلاعات ترسیم شده است. علاوه بر آن سعی شده است که برنامه های وزراتخانه در قالب 7 اولویت راهبردی چون «افزایش توان ثروت آفرینی کشور»، «تأمین مالی پایدار دولت و کاهش اتکا به درآمدهای نفتی»، «یکپارچه سازی سامانه های اطلاعاتی مدیریتی و عملیاتی، «افزایش مشارکت موثر در سیاستگذاری و قانون گذاری»، «توسعه هدفمند سرمایه انسانی و سازمانی»، «افزایش هم افزایی درون سازمانی و همکاری های فراسازمانی» و «افزایش شفافیت» در جهت ایجاد اصلاحات ساختاری و نهادی با محوریت پایداری در شفافیت و انضباط مالی حرکت کند. این اولویتها بر اساس اسناد بالادستی وزارتخانه و برنامه های دولت استخراج شده است و از آنجایی که در آینده نقش وزارت اقتصاد پر رنگ تر خواهد شد از این رو از مسائلی که در این وزارتخانه مورد توجه قرار دارد این است در میان واحدهای تابعه یکپارچگی ایجاد کنیم. به طور مثال در حوزه تبادل اطلاعات یکپارچگی در تبادل اطلاعات بین واحدهای مختلف وزارتخانه وجود ندارد، به عبارت دیگر داده ها و اطلاعاتی که در اختیار واحدهای مختلف وزارتخانه وجود دارد و می تواند مورد نیاز واحدهای دیگر باشد در وزارت خانه به خوبی مبادله نمی شود ضمن آنکه داده های گمرک برای مالیات، داده های مالیاتی برای بیمه و داده های بیمه برای بورس به خوبی مبادله نمیشود و این اطلاعات در یک پردازش سیستماتیک در تصمیم گیری های اقتصادی قرار نمی گیرد. این در حالی است که با توسعه امکان تبادل اطلاعات، واحدهای مختلف این وزارتخانه میتوانند از یکدیگر اطلاعات تولید شده را برای انجام وظایف خود و کمک به تصمیم گیری های کلان اقتصادی در سطح کشور دریافت کنند.

دولت دانا- با توجه به ساختار قدیمی این وزارتخانه به نظر شما در چه مدت به این هدف دست خواهید یافت؟ استفاده از خدمات الکترونیکی موجب افزایش شفافیت مالی می شود و سیستم مالیاتی را بهتر و عادلانه تر و اصولی تر خواهد کرد از این رو دستیابی به این هدف آغاز شده است و دائماً در حال توسعه خواهد بود و موضوعی نیست که بتوان برای آن پایانی یافت. با اقداماتی که در زمینه توسعه نظام الکترونیکی در این وزارتخانه آغاز شده است تاکنون موردی وجود نداشته که بخواهیم به آن برسیم و در آن نقطه متوقف شویم. در حوزه گمرک نوع ارتباطات ما با کشورهای دیگر به ما می گوید ما چه اندازه می توانیم در مورد تبادلات گمرکی ساده سازی کنیم از این رو ایجاد تحول با استفاده از فناوری اطلاعات در سازمانهای مختلف این وزارتخانه برای رسیدن به اهداف مورد نظر در دستور کار ما قرار دارد. از سوی دیگر واحدهای این وزارتخانه از لحاظ توسعه فناوری اطلاعات در خود یک نوع رفتار ندارند؛ به گونه ای که در گمرک توفیقات خوبی در این زمینه داشته ایم. در سازمان بورس به دلیل اینکه یک سازمان جوان است و تغییرات را بهتر می تواند بپذیرد تحولات بهتری ایجاد شده است. در سازمان مالیات نیز به دلیل گستردگی و وسعت برنامه تحولی در حوزه فناوری اطلاعات یا نظام جامع مالیاتی با مشکلات و موانع بیشتری روبه رو هستیم.

دولت دانا- با چه اهرم هایی قرار است مأموریت های مورد نظر را اجرایی کنید؟ در برنامه واحدهای مختلف یکسری اهداف و اقدامات کمی برای آنها منظور شده است. از این رو وصول به اهداف و میزان و چگونگی رسیدن به این اهداف تا حد زیادی قابل ارزیابی است؛ این ارزیابی از طریق اطلاعات ارائه شده از سوی واحدها و نظام مانیتورینگ و کنترل آنها صورت می گیرد. در این دیده بانی با راه اندازی سامانه ای مسائل واحدها در تحقق اهداف شناسایی می شوند و گاهی این اهداف مورد اصلاح و بازبینی و توسعه قرار می گیرد و زمانی ممکن است به این اهداف از طریق کنترل های مستقیم موردی اضافه شود. در آینده نزدیک با تدوین برنامه ششم مواجه هستیم؛ ازاین رو ما باید اهداف خود را ارزیابی کنیم و نقش این وزارتخانه را بر مبنای اسناد بالادستی کشور در برنامه ششم ترسیم کنیم.

دولت دانا- فناوری اطلاعات تا چه اندازه می تواند این وزارتخانه را در رسیدن به اهداف مورد نظر یاری کند؟ تصمیم گیری های اقتصادی بدون رصد کردن اطلاعات روزمره، هفتگی، ماهانه و سالانه در بخش های مختلف مقدور نیست؛ تصمیم گیری های اقتصادی یک کار علمی است که با دریافت و پردازش اطلاعات از بخش های مختلف کشور صورت می گیرد. تبعاً اگر ما نتوانیم از تکنولوژی اطلاعات به خوبی استفاده کنیم نمی توانیم این داده ها و اطلاعات مختلف را به خوبی کنار هم قرار دهیم و از آنها استفاده کنیم؛ هیچ تصمیم اقتصادی در شرایط کشور وجود ندارد که صدمات زیادی ایجاد نکند و در عین حال هیچ تصمیم اقتصادی وجود ندارد که بهره های قابل توجهی نداشته باشد. اینکه حد بهینه تصمیم گیری اقتصادی کجا است و بر مبنای شاخص های مختلف چگونه می شود آثار مثبت و منفی هر تصمیم اقتصادی را ارزیابی کرد با توجه به تعدد و پیچیدگی متغیرهای محیطی کار بسیار دشواری است. متغیرهای مختلف با هم وابستگی دارند و در نتیجه اگر به خوبی رصد نشوند هیچ تصمیم گیری اقتصادی قابل ارزیابی نخواهد بود؛ مطمئن باشید دولت هیچ کاری در حوزه اقتصاد نمی تواند انجام دهد مگر این که هم منافع و هم مضراتش را ارزیابی کند و اینها را با هم مقایسه کند و به بهترین تصمیم برسد. تصمیم گیری اقتصادی بدون اطلاعاتی که وزارت نیرو، وزارت کشاورزی، وزارت نفت و ... دارند، مقدور نیست؛ از این رو فناوری اطلاعات می تواند در جمع آوری داده ها و اطلاعات و پردازش آنها وزارت اقتصاد و دولت را در تصمیم سازی های بعدی یاری کند که بخشی از اطلاعات در داخل خود وزارت اقتصاد وجود دارد.

دولت دانا- برای ایجاد سازمان هوشمند چه گام های مؤثری برداشته شده است؟ هر برنامه تحولی در ابتدا با نیروی انسانی متحول شکل می گیرد؛ چرا که مشکلات و مسائلی موجود در سازمان ها زاییده تفکرات نیروی انسانی موجود است؛ بنابراین اگر تحول در حوزه منابع انسانی شکل نگیرد تبعاً هیچ برنامه تحولی اجرا نمی شود. در این راستا از جمله اقداماتی که در حوزه اجرای سند راهبردی در دستور کار داریم توانمند سازی مجموعه وزارتخانه برای اجرای برنامه راهبردی است؛ این امر ممکن است با اصلاحات ساختاری قرین باشد، ممکن است با جذب منابع انسانی جدید همراه شود و یا ممکن است با ارائه برنامه های آموزشی برای نیروهای انسانی موجود همراه باشد. در حال حاضر سرمایه انسانی بسیار عظیمی در این وزارتخانه داریم که یک فرهنگ سازمانی قوی از گذشته به همراه دارند و اگر نتوانیم به این سرمایه ها به خوبی بپردازیم نه تنها برنامه های تحولی شکل خواهد گرفت بلکه آنچه که اتفاق افتاده می افتد به فراموشی سپرده می شوند. ما سعی داریم با ارزیابی هایی که از مدیران، کارشناسان، سازمان ها و نقش آنها می شود، سند راهبردی را باز تعریف کنیم و در مواردی که سند راهبردی به خوبی نتواند نقش را ایفا کند به اصلاح آن بپردازیم به نحوی که بتوان تحولات سازمانی را اجرایی کرد.

دولت دانا- از نظر شما شاخص های سازمان هوشمند چیست؟ یک سازمان هوشمند سازمانی است که خود و محیطش را به خوبی بشناسد و قابلیت انعطاف، مقاومت و تغییر در برابر تحولات محیطی را داشته باش و به خوبی محیط را ردیابی و دیدبانی کند و بتواند جایگاه خود را در تحولات پیچیده محیطی به خوبی پیدا کند. در گذشته وقتی یک مجموعه سازمانی را برای یک واحدی طراحی می کردیم امیدوار بودیم سالیان دراز این مجموعه در صورتی که به خوبی طراحی شود، بتواند مایه آرامش سازمان باشد؛ در حالی که امروزه نمی شود چنین وضعیتی را برای سازمانی پیش بینی کرد. بهترین ساختار یا مجموعه ایی که برای یک سازمان طراحی شود ممکن است در فاصله زمانی کوتاه نیاز به اصلاح و بازبینی داشته باشد؛ یک سازمان هوشمند سازمانی است که این شرایط را به خوبی بفهمد و پایداری خود را در مدیریت تغییر شناسایی کند.

دولت دانا- در این سازمان هوشمند فناوری اطلاعات چه نقشی ایفا می کند؟ فناوری اطلاعات یکی از حوزه های مهمی است که می تواند به هوشمندی سازمانی منجر شود در صورتی که در یک سازمان آمادگی و بلوغ لازم را نداشته باشد نه تنها فناوری اطلاعات بلکه سرمایه انسانی و انعطاف پذیری سازمان نیز کمک زیادی به آنها نخواهد کرد ضمن آنکه فناوری اطلاعات ابزاری لوکس جلوه خواهد کرد. جوان بودن جامعه ایران، توسعه فناوری اطلاعات را در سازمان ها گریز ناپذیر کرده است از این رو مدیرانی که نتوانند این فناوری را در حیطه کاری خود کاربردی کننده به سرعت حذف می شوند. فناوری اطلاعات تبعا در توسعه هوشمندی سازمان، شناخت محیط، ارزیابی داخلی سازمان و حتی شبیه سازی تحولات داخل یا خارج سازمان کاربردهای بسیاری دارد.

دولت دانا- شاخص ترین اقداماتی که در حوزه الکترونیک انجام دادید چه بوده است؟ در حوزه مالیات راه رفته بسیار زیاد است البته راه نرفته بسیاری نیز هم وجود دارد؛ تا کنون فرهنگ پرداخت مالیات در کشور جا نیفتاده است و بخش عمده ای از مالیات ها، مالیات هایی است که از حقوق بگیران دریافت می شود؛ چرا که نظام این کار در بین مشاغل فراهم نیست؛ به طور مثال صندوق پرداخت الکترونیکی نداریم؛ این چیزی نیست که مستقیماً از سوی سازمان امور مالیاتی مشکل باشد؛ باید تحولی در حوزه تجارت در کل کشور رخ دهد. از سوی دیگر گام های بزرگی در بورس از لحاظ فناوری اطلاعات پیشرفته برداشته شده است چرا که اصولاً نوع مخاطبین آن گروه هایی هستند که این تحولات را به خوبی می فهمند و نسبت به آن همراهی دارند وحتی اجبار می کنند فناوری اطلاعات در بورس توسعه پیدا کند. در 6 تا 8 ماه گذشته مکاتبات ساده اداری بین واحدهای تابع این وزارتخانه کاغذی ردوبدل می شود در حالی که ما انتظار داریم که «دیتا» بین واحدها تبادل شود که در این زمینه نیز گام هایی برداشته شده است. اقدام مهم دیگر در زمینه «خزانه داری الکترونیک» است که بر این اساس برخی از روش های کار ما در حوزه خزانه به کمک سیستم های الکترونیک اجرایی می شود ولی سیستم های متفرقه که در این حوزه کاربردی شده با هم هم آوایی ندارند بنابراین در حوزه خزانه کار بسیار بزرگی در حال انجام است؛ چند سال طول می کشد تا این مجموعه شکل بگیرد. در دوره ای که فناوری اطلاعات توسعه پیدا کرده است دیگر پردازش دستی اطلاعات برای تصمیم گیری یک کار عقب افتاده است؛ به طور مثال در حوزه اموال دولتی اتفاق تازه ای در حال رخ دادن است و هماهنگی هایی با سازمان مدیریت در این زمینه صورت گرفت. وزارت اقتصاد متولی امور شرکت های دولتی است ولیکن هنوز نظام درستی برای کسب اطلاعات از شرکت های دولت نداریم. این کارها دستی یا با سیستم های کامپیوتری ضعیف انجام می شود؛ باید این اوامر در مجموعه وزارتخانه توسعه یابد؛ امسال در حوزه نرم افزار 28 پروژه و در حوزه اقتصاد 20 پروژه داریم، مجموعا 48 پروژه در حوزه توسعه داریم که همه در راستای سند راهبردی تعریف شده است.

دولت دانا- نقش وزارت اقتصاد و دارایی در این زمینه چیست؟ ما در برخی سازمان های تابع خود تجارب خوبی در فناوری اطلاعات داریم. در مرکز تحول اداری وزارت اقتصاد هم اقدامات خوبی در حوزه توسعه فناوری اطلاعات افتاده است که این اقدامات ناشی از این است که انتظارات مدیران به تدریج از تکنولوژی اطلاعات اضافه شده است. این امر ما را ناچار می کند فناوری اطلاعات را توسعه دهیم.

دولت دانا- از وقتی که در اختیار خوانندگان فهیم دولت دانا قرار دادید کمال تشکر را داریم.

عكس هاي مرتبط :
تبلیغ ها
همایش پدافند سایبری
مجمع مدیران فاوا
کتاب سال فاوا
آژانس خبری دولت الکترونیک
کنفرانس ها و تبلیغ ها
1393/8/20 سه‌شنبه
کلیه حقوق سایت متعلق به مرکز فناوری اطلاعات، ارتباطات و امنیت نهاد ریاست جمهوری است.